Zoete broodjes

‘Pan dulce pan dulce pan dulce pan dulceee’ hoorde ik vanmorgen een mannenstem schreeuwen. Hij loopt waarschijnlijk voorbij met een grote mand met zoet brood die hij op zijn hoofd draagt, zo zag ik gisteren veel van deze verkopers. Door de straat dendert een zware diesel bus, hanen kraaien, volgels fluiten en kinderen gillen en rennen hun weg naar school. Het is half acht en de zon schijnt. Uit het kleine raam van mijn nieuwe huis kan zie ik groene bergen waartegen kleine stenen huisjes zijn gebouwd en daarboven een strak blauwe hemel. Ik ben al vanaf 5 uur vanmorgen klaarwakker, zal wel iets met een jetlag te maken hebben. En, ow ja ik besef ineens ik ben sinds gisteren in Matagalpa, Nicaragua.

Ik ga de trap af naar het kleine keukentje en zet koffie. Beneden mijn woonstudio is de ruimte waar Cuenta Conmigo haar kantoor heeft. Op het grote witte planbord onderaan de trap staat met grote letters; ‘Buenvenida Maaike a Cuenta Conmigo’. Gistermiddag hebben Karla en Rosalba, de twee ‘werknemers’ van Cuenta Conmigo mij hier opgewacht. Karla is psychologe en werkt sinds een jaar voor Cuenta Conmigo en Rosalba is moeder van een zoon met schizofrenie en is al vanaf de oprichting betrokken bij de organisatie. Ik werd hartelijk ontvangen en meegenomen voor een drankje verderop in de straat.

De straten van Matagalpa hebben geen naam, (de wijken wel) en ook geen nummers dus laten Rosalba en Karla mij herkenningspunten zien zodat ik de weg naar la casa terug kan vinden (blokken tellen geblazen) en vertellen ondertussen over Cuenta Conmigo en de stad Matagalpa.  Ik weet niet wat ik precies verwachtte van de stad maar ik verbaasde me over zo’n beetje alles. De huisjes zijn klein, wel van steen maar veelal met golfplaten op het dak. De straten zijn veelal van steen maar sommige stukken zijn zanderig evenals de stoep. Het ruikt overal naar markt en BBQ, weet niet hoe het anders te omschrijven. Er hangt een rustiger sfeer dan in de hoofdstad Managua (waar het een  chaos is) en er is veel groen. Het voelt alsof ik de enige ‘toerist’ ben in deze stad of misschien straal ik gewoon uit dat ik hier voor het eerst ben en nog moet wennen.

Als Rosalba en Karla aan het eind van de dag naar huis gaan ben ik voor het eerst alleen in mn nieuwe huisje, of zeg maar huis want het is er ruim. Het heeft een donkeren houten vloer en donker houten meubels( twee bedden dus kan elke nacht kiezen). Er staat een koelkastje en er is een kleini keukenblok. Naast het woongedeelte is een ruimte waar Cuenta Conmigo bijeenkomsten organiseert, deze heeft een openslaande deur naar een balkonnetje en een hangmat voor de deuropening (handig voor de siesta). In de douche (die lekker koud is) staat een grote regenton voor het geval dat er geen water uit de kraan komt wat af en toe het geval schijnt te zijn. Dit gaat ook een probleem zijn bij het openen van de wasserette in de garage van het pand. De aansluiting voor de wasmachines is er al en geld voor machines ook alleen het wachten is op een akkoord van de stedenband.  Als het zover is moet er dus een grote tank op het dak van het huis worden geplaatst zodat er in geval geen water een voorraadje is. Als de wasserette een succes wordt, kan Cuenta Conmigo onafhankelijk van externe geldschieters worden, maar zover is het dus nog niet helemaal.

Vanmorgen heb ik samen met Rosalba het ziekenhuis van Matagalpa bezocht, ik werd er stil van. Overal wachtruimtes vol mensen. 10-persoons ziekenzalen waar alles en iedereen in-en uitloopt (behalve dan verpleegkundigen die zie ik bijna niet, die komen schijnbaar alleen voor de medicatie). Vroeger liepen er zelfs honden door het ziekenhuis vertelt Rosalba. Patiënten worden vooral verzorgd door hun familie of aan hun lot overgelaten als ze die niet hebben. Het is er warm en het ruikt er niet fris. In een van de bedden die nauwelijks zijn opgemaakt en meer lijken op een soort antieke brancard, verteld een jongen ons dat hij gisteren geopereerd is. Terwijl hij met spoed naar het ziekenhuis moest werd ook zijn jonge zwangere echtgenote (24jr) opgenomen. Zij verloor haar kindje in het ziekenhuis, werd naar huis gestuurd en is nu alleen thuis om voor hun twee jarig zoontje te zorgen terwijl zij nog nabloed en haar man hier in het ziekenhuis ligt. Bij haar is er niemand en hij zegt niet te weten hoe het met haar gaat, ik krijg er een rotgevoel van in mijn buik en dan is dit nog maar een verhaal van al die mensen die hier liggen. Krijg het ineens benauwd en veel te warm, hoe armoedig kan gezondheidszorg zijn? Ik krijg nog een kleine rondleiding over de eerste hulp (privacy ??) en dan staan we  weer buiten.

Ik was met Rosalba in het ziekenhuis omdat een nieuwe patiënte van Cuenta Conmigo  een eerste  afspraak had met de psychiater. Deze zit een paar ochtenden per week in dit ziekenhuis in een kantoortje waar ze psychiatrische consulten doet. Als wij aankomen is de jonge vrouw (27) al naar binnen dus wachten we haar op in de wachtkamer. Als ze even later met haar zus en moeder naar buiten komt gaat ze met haar rug tegen de muur staan, ze heeft een vlakke gezichtsuitdrukking en lijkt met haar gedachten totaal ergens anders te zijn. Ze houdt zich afzijdig en staart voor zich uit. Moeder en zus vertellen dat zij sinds een auto ongeluk 6 jaar geleden psychische klachten heeft gekregen en nooit meer de oude is geworden. 6 jaar hebben ze moeten wachten totdat ze via Cuenta Conmigo een consult bij de psychiater kregen. Daarvoor werden ze dan wel naar huis gestuurd dan wel naar een andere dokter die ook niet kon helpen. Net hebben ze van de psychiater twee recepten gekregen voor medicijnen die ze moeten gaan kopen in een Farmacia in Matagalpa. Volgens Rosalba is de psychiater verplicht medicijnen voor te schrijven die gratis verkrijgbaar zijn dus ik vraag mij af waarom deze vrouw medicijnen moet kopen, het is overduidelijk dat zij uit een arme familie komt, dat kan de psychiater toch ook zien? We beloven de familie uit te zoeken of deze vrouw medicatie kan krijgen die hetzelfde werkt maar gratis is. Rosalba zal hiervoor eventueel later de psychiater bellen en we komen later bij de familie thuis om te kijken hoe het gaat. Ook wordt de familie uitgenodigd voor een workshop a.s zondag bij Cuenta Conmigo waar een verpleegkundige zal komen vertellen over medicijnen en er uitgelegd wordt hoe je medicijnen per injectie toedient (gebeurt bij veel antipsychotica). De moeder en zus van de vrouw danken ons hartelijk,  ze zijn zichtbaar opgelucht dat er na zoveel jaar iets lijkt te gaan veranderen al weten ze nog steeds niet precies wat er met hun dochter/ zus aan de hand is.

Ik krijg een klein beetje een indruk van het werk dat Cuenta Conmigo doet. Het zou toch mooi zijn als de organisatie kan samenwerken met de psychiater, dat mensen die begeleiding nodig hebben standaard doorgestuurd worden als ze dat willen bijvoorbeeld. ‘Dat hebben we geprobeerd maar doet de psychiater niet’ zegt Rosalba. De psychiater schrijft medicijnen voor uit een soort ‘liefdadigheid’ en dat is het.  Ik heb het idee dat er heel veel werk te doen is.

Op de terugweg wandelen we een stukje door een drukke ‘winkelwijk’ en langs de markt. Het krioelt er van de mensen, straatverkopers, bussen, taxis, mensen die op straat staan te koken, rijen kinderen in schooluniform en zwerfhonden kortom, een gezellige drukte, ik kijk mijn ogen uit en stel miljoen vragen aan Rosalba die gezellig kletsend naast me loopt. Vanmorgen vertelde de Spaanse doña Angela, die een kruide winkeltje/ bakkerij heeft tegenover Cuenta Conmigo, dat ze ooit voor ‘even’ naar Nicaragua is gekomen en daarna nooit meer is vertrokken, dus ik ben gewaarschuwd. ‘Aqui puede pasar todo’ (hier kan vanalles gebeuren) zij ze.

De siësta is zo’n beetje over en het wordt iets minder warm. Nog een paar uurtjes en dan gaat de zon onder. We weten nooit precies wat voor een weer het gaat worden, maar,  zeiden Rosalba en Karla, kijk maar naar de antennes boven op de berg die je ziet als je uit je raam kijkt. Als die in de wolken staan komt er regen. Ik kijk opzij uit mijn raam: de antennes steken af tegen een stralend blauwe lucht en ik begin me heel langzaam een klein beetje thuis te voelen.